‘कम पैसामा सुन्दर, सुलभ र सुरक्षित घर, न ऋणको चिन्ता न भूकम्पको डर’

प्रकाशित मिति :2017-02-14 14:02:34

दीपेन्द्र राई
कम पैसामा सुन्दर, सुलभ र सुरक्षित घर
न ऋणको चिन्ता न भूकम्पको डर
के यो पनि सम्भव छ र ? तर, क्रियटिभ सर्भिसेजले सम्भव बनाइदिएको छ । सर्भिसेजले सुन्दर, सुलभ र सुरक्षित घर बनाइदिने दाबी गर्दै आएको छ । उसले अहिलेसम्म धादिङ, नुवाकोट र रसुवामा १८ घर बनाइसकेका छन् । कतिपय घरमा मानिस बस्नसमेत थालिसकेका छन् ।

ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट निर्मित घर सुन्दर, सुलभ र सुरक्षित हुने बताइएको छ । इन्जिनियर अनिल न्यौपानेले सुनाए, ‘हामीले जुन ठाउँमा घर बनाउँदै छौं, सर्वप्रथम त्यहाँको जग्गा निरीक्षण गर्छौं । जग्गासुहाउँदो घरको डिजाइन तयार पार्छौं । डिजाइनअनुसार घर बनाउँछौं । घर बनाउँदा भित्र र बाहिरको आउट अफ सर्फेस चिल्लोखालको हुन्छ । त्यसैले प्लास्टर नगरी पनि घरको फिनिसिङ राम्रो हुन्छ ।’

ढलान गरिएकोभन्दा ५० प्रतिशत सस्तोमा घर

ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट निर्मित घर सुलभसमेत रहेको बताइन्छ । ‘हामीले जुन÷जुन सामग्री प्रयोग गरेर घर बनाउँछौं, त्यो स्थानीयस्तरमै उत्पादन गर्छौं । त्यतिमात्रै होइन, यो प्रविधिबाट घर बनाउँदा ढलान गरिएको घर बनाउँदा चाहिनेभन्दा ६० प्रतिशत कम कामदार भए पुग्छ । डन्डी पनि ४० प्रतिशत प्रयोग गर्दा हुन्छ,’ इन्जिनियर न्यौपानेको दाबी छ, ‘एकतले आरसीसी घर बनाउन तीनदेखि चार सय बोरा सिमेन्ट आवश्यक पर्छ भने यो प्रविधिबाट घर बनाउँदा डेढ सयदेखि २ सय बोरा सिमेन्टले पुग्छ । यसरी प्रत्येक चीजमा ५० प्रतिशत कम लागत हुन्छ ।’
चारकोठे एकतले आरसीसी घर बनाउन १८ लाख रुपैयाँ लाग्छ भने ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट निर्मित घर नौ लाखमा तयार हुन्छ ।


५० वर्ष सुरक्षित

गोरखा भूकम्प जानुअघि घर सुरक्षित हुनुपर्छ भनेर धेरैले ध्यान दिएका थिएनन् । हिजोआज सरकारदेखि सर्वसाधारणको समेत ध्यान खिचिएको छ । क्रियटिभ सर्भिसेजको सीईओसमेत रहेका अनिल न्यौपानेले भने, ‘यो प्रविधिबाट निर्मित घर भूकम्पीय दृष्टिले सुरक्षित मानिन्छ । घर बनाउँदा प्रयोग गरिने इँटा आपसमा लक हुन्छन्, त्यसैले यो सुरक्षित हुन्छ । माटो र सिमेन्ट १५÷१५ र स्टोन डस्ट ७० प्रतिशत प्रयोग गरेर इँटा बनाइएको हुन्छ ।’
रातो इँटाबाट निर्मित घर भूकम्प जाँदा घरको कुनै पाटो खसे सम्बन्धित घरका मानिसलाई खसेर लाग्न सक्छ । तर, ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट निर्मित घरका सबै इँटा ‘लक’ भएर रहने भएकाले खस्न पाउँदैन । इँटाको बीचबीचमा प्वाल हुन्छ । घरको सुर, झ्याल तथा ढोकाको छेउछाउमा ठाडो डन्डी राखिने भएकाले यो प्रविधिबाट निर्मित घर सुरक्षित हुन्छ ।
‘आरसीसी घरको सबै भार पिलरले थाम्ने हो,’ उनले प्रस्ट पारे, ‘तर, योे प्रविधिबाट निर्मित घरको भार भित्ताले थाम्छ । घरको भार भित्ताले थाम्ने भएकाले भित्ता बलियो बनायौं भने घर बलियो हुन्छ । आरसीसी घरको पिलर कमजोर बनाइएको छ भने घर पूरै धरापमा पर्छ । त्यो अर्थमा हामीले निर्माण गरेको घर भूकम्पीय दृष्टिले भरपर्दो हुन्छ ।’

सात रूख जोगिने
ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट निर्मित घर वातावरणमैत्री मानिन्छ । ढलान गरिएको घर बनाउँदा प्रयोग गरिने इँटा माटोबाट बनाइएको हुनाले पोल्नुपर्छ । इँटा पोल्दा वातावरण प्रदूषण हुनुका साथै वनविनाश हुने गर्छ ।
एउटा चारकोठे आरसीसी घर बनाउन आवश्यक इँटा बनाउन सात रूख प्रयोग हुन्छ । ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट निर्माण गरिने घर बनाउँदा सात रूख जोगिन्छ ।

२८ दिनमै घर
यही प्रविधिबाट रसुवाको राम्चेमा दुईकोठे एकतले घर २८ दिनमा बनेको थियो । नुवाकोटको विदुरबाट इँटा ढुवानी गरेर पनि २८ दिनमा घर बनाइनु भनेको सामान्य काम होइन, उदाहरणीय पनि हो ।

दुईतलाभन्दा माथि जान नपाइने
ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट घर बनाउन चाहनेले दुई तलाभन्दा माथि जान पाइँदैन । इन्जिनियर वाईपी गैरेले जानकारी गराए, ‘ग्रामीण पुनःनिर्माणलाई ध्यानमा राख्दै यो प्रविधि विकास गरिएको हो । त्यसैले दुई तलाभन्दा बढीको घर बनाउन सकिँदैन । यो प्रविधि तत्काल सहरका लागि प्रभावकारी मानिँदैन ।’

आफ्नो घर बनाउँदा पनि रोजगारी
क्रियटिभ सर्भिसेजले जहाँ÷जहाँ घर बनाउँछ, स्थानीयलाई नै तालिम दिएर काममा सहभागी गराउँछ । सर्भिसेजले नुवाकोटका ६० जनालाई तालिम दिएर ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टममा काम गर्न सक्ने दक्ष मिस्त्री तयार पारेको छ ।

तालिम पाएपछि उनीहरूले आफ्नो घर आफैंले बनाउन पाएका छन् । क्रियटिभ सर्भिसेजले प्रत्येक ‘साइट’ मा ‘लोकल एकाउन्टेन्ट’ राखेको छ । सर्भिसेजका सीईओ सुवास पाण्डेले भने, ‘हामी जुन जिल्लामा काम गर्छौं, सोही जिल्लाका कामदार राख्छौं । एकाउन्टेन्ट पनि सोही जिल्लाको राखिन्छ । हामीले बीबीएस गर्दै गरेका स्थानीयलाई काठमाडौंसम्म पुर्याएर चार्टर्ड एकाउन्टेन्टको समूहबाट तालिम गराई काममा लगाउँछौं ।’
त्यतिमात्रै होइन, सम्बन्धित जिल्लामा खुलेको कारखानाको रेखदेख गर्ने सुरक्षागार्ड पनि स्थानीय नै राख्ने गरिन्छ । सर्भिसेजले आफ्नो समूहबाहेकका १५ इन्जिनियरसहित ५५ जनाले रोजगारी पाएका छन् ।

गिरानचोरमा १५० घर
ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट सिन्धुपाल्चोकको गिरानचोरमा १५० घर बन्दै छन् । गिरानचोरको निर्माणसम्पन्न एकीकृत बस्तीको वारिपट्टि यही प्रविधिबाट एकीकृत बस्ती बन्दै छ । एकीकृत बस्ती पुनःनिर्माण प्राधिकरण सीईओ गोविन्द पोखरेलले शिलान्यास गरेका थिए । सीईओ पोखरेलले इन्टरलकिङ ब्रिक प्रयोग गरेरै एकीकृत बस्ती शिलान्यास गरेका थिए ।
यसैगरी, यही प्रविधिबाट नुवाकोटमा सातकोठे स्कुल, सहकारी भवन र रिसोर्टसमेत बन्दै गरेको छ ।

थाइल्यान्डको प्रविधि नेपालमा
सुनामी गएपछि ह्याबिटेक बिल्डिङ सिष्टमबाट थाइल्यान्डको ग्रामीण क्षेत्रमा एकीकृत बस्ती निर्माण गरिएको थियो । क्रियटिभ सर्भिसेजले पनि त्यही प्रविधि सिको गरेको हो । उसले तालिमका लागि आफ्नो समूहका साथी थाइल्यान्ड पठाएको थियो । तालिम लिएर फर्केपछि उनीहरूले काम थालेका हुन् ।

नेपालमै केही गर्ने सपना
गोरखा भूकम्पले सबैभन्दा बढी १४ जिल्ला प्रभावित पारेको छ । पछिल्लो तथ्यांक हेर्ने हो भने आठ लाख निजी घर बनाउनुपर्नेछ । सर्भिसेजले धादिङ, नुवाकोट र रसुवामा काम थालिसकेको छ । पछिल्लो समय सिन्धुपाल्चोक र सिन्धुलीमा काम थाल्ने तयारीमा जुटेको छ ।

‘भूकम्पपछिको पुनःनिर्माण गर्न हाम्रो प्रविधिमार्फत हामीले मात्रै सम्भव छैन,’ सीईओ पाण्डेले आह्वान गरे, ‘हामीले मात्रै होइन, यो प्रविधिमार्फत सरकारी, निजी र स्थानीयको सहभागितामा सहकार्य गर्न तयार छौं ।’

क्रियटिभ सर्भिसेजमा १५ जना संलग्न छन् । समूहमा रहेकामध्ये कोही विदेश पढेर आएका छन्, कोही पुल्चोक इन्जिनियरिङ कलेज पढेका इन्जिनियर छन् । नेपालमा केही गर्न सकिँदैन भन्नेको कमी छैन । नेपालमै केही गर्न सकिन्छ भनेर लागिपरेका उनीहरू उदाहरणीय प्रतिनिधि पात्र हुन् । थालेको शुभकार्यमा हातेमालो गर्न सके उनीहरूको सपना फुल्न समय लाग्दैन ।

Rato Pati

 

Notes Nepal

ताजा समाचार